Strona główna → Ujazd → Zamek Krzyżtopór →
Ściana pałacu

To co pozostało z wspaniałego niegdyś pałacu Ossolińskich to obecnie zabezpieczona przed całkowitym rozpadnięciem się ruina. Puste mury, w okresie letnim tłumnie odwiedzane są przez zauroczonych opowieściami o wielkości zamku turystów. Wśród nich utrwalona została opowieść o tym, jakoby zamek Krzyżtopór miał zostać zniszczony już w kilka lat po jego budowie. Do ostatecznego upadku pałacu nie przyczynił się jednak najazd Szwedów z okresu „potopu”, ani nieco później z okresu Wielkiej Wojny Północnej. Kres świetności zamku nastąpił w wyniku walk w czasach tzw. konfederacji barskiej. Miało to miejsce w połowie XVIII stulecia, gdy pałac należał do generała wojsk litewskich Jana Michała Paca. Był on marszałkiem generalnym konfederacji. Właściciel własnym kosztem odrestaurował południową część warowni. Pac był on ostatnim właścicielem pałacu jaki mieszkał na terenie fortyfikacji. Jako zagorzały patriota i zarazem przeciwnik króla Poniatowskiego, Pac czynnie działał w ramach konfederacji barskiej. Po roku 1768 przeznaczył nawet część pałacowych pomieszczeń na bazę konfederatów. Był to ostatni moment świetności wielkiej fortyfikacji. Po przegranej walce Pac emigrował do Francji. W niecałe sto trzydzieści lat po ukończeniu budowy pałac stał się ostatecznie ruiną.

Pamiątką po okresie kiedy zamkiem władał Jan Michał Pac jest lipowa aleja. Starodrzewie porasta obrzeża drogi między Krzyżtoporem a pobliską wsią Plantą.