Strona główna → Ujazd → Zamek Krzyżtopór →
Pałac
Pałac obronny w Ujeździe posiada bardzo interesującą architekturę. Całość warowni otoczona jest zespołem kamienno-ziemnych fortyfikacji bastejowych. Budowla przypomina pięcioramienną, równoboczną gwiazdę. Począwszy od bramy wjazdowej za którą znajduje się wewnętrzny dziedziniec, każdy z bastionów ma swoją nazwę. Są to po prawej stronie bastiony „Szary Mnich” i „Korona”, po lewej: „Smok” oraz „Oto dla Ciebie”, a po drugiej stronie warowni bastion „Wysoki barbakan” zwany także „Rondlem”. Nad tym ostatnim góruje główna ośmiokątna wieża pałacu. Wszystkie bastiony poza barbakanem wypełnione były ziemią. Miało to ochronić je przed ostrzałem armatnim. Dodatkowo sami obrońcy mieli na murach bastionów doskonałe punkty strzelnicze. Wszystko to dzięki ceglanym wylotom stanowisk strzelniczych w każdym z możliwych kierunków! Zamek zdawał się stanowić fortecę nie do zdobycia.
Do naszych czasów doskonale zachowały się także biegnące wzdłuż głównego dziedzińca zabudowania gospodarcze. Pełniły one w czasach świetności pałacu funkcję wewnętrznego folwarku. W ich narożach przystających do pałacowych ścian, znajdują się dodatkowe równolegle ułożone dziedzińce gospodarcze. Wewnątrz zamku między wieżą ośmiokątną a głównym dziedzińcem znajduje się właściwy pałac. W skład tej części fortecy wchodził trójprzęsłowy korpus oraz niższe od niego boczne skrzydła. Wewnątrz pałacu znajdowały się sale reprezentacyjne. Były to sala jadalna na pierwszym piętrze oraz rozlokowana nad nią na dwóch kondygnacjach sala balowa. Znajdowała się tam także jadalnia, której szklany strop dawał złudzenie znajdującego się za nim akwarium! Wsparta o nie była pięcioboczna wieża kryjąca w swoich fundamentach pewną tajemnicę. Była nią niewielka studnia – czyste źródełko zaopatrujące warownię w wodę. Całość fortyfikacji liczy sobie ponad 1,3 ha otoczonych w większości blisko 600 metrowej długości murem. Warto w końcu dodać, iż na tyłach budowli, u stóp wysokiego barbakanu rozpościerały się wspaniałe włoskie ogrody. Znamy je jedynie z dawnych opisów zamku. Obecnie próżno niestety doszukiwać się ich w otaczających tą część fortyfikacji chaszczach.